اثربخشی و مقایسه مداخله حرکتی گروهی و مداخله ذهن‌آگاهی بر تعادل، وضعیت عاطفی و وضعیت شناختی سالمندان دارای و بدون اختلال شناختی خفیف

چکیده: مقدمه: تغییرات در ساختار و عملکرد مغز با افزایش سن می‌تواند منجر به طیف وسیعی از زوال‌های شناختی و حرکتی در افراد مسن شود. این کاهش‌ها را می‌توان به تأخیر انداخت یا حتی معکوس کرد، عملکرد حرکتی و شناختی را می‌توان با شرکت در فعالیت‌های ورزشی و شناختی و حفظ یک سبک زندگی فعال احیا کرد. هدف: مطالعه حاضر، با هدف بررسی اثربخشی و مقایسه مداخله حرکتی گروهی و مداخله ذهن آگاهی بر تعادل، وضعیت عاطفی و وضعیت شناختی، سالمندان دارای و بدون اختلال شناختی خفیف انجام‌شده است. روش شناسی: تحقیق حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش¬آزمون و پس¬آزمون، با چهار گروه آزمایش و دو گروه کنترل و آزمون پیگیری یک ماهه بود. جامعه آماری پژوهش را تمامی سالمندان دارای و بدون اختلال خفیف شناختی شهر تهران تشکیل دادند. نمونه آماری شامل 120 سالمند داوطلب واجد شرایط با دامنه سنی 75-60 سال، که به روش نمونه گیری هدفمند وارد مطالعه شدند. گروه‌های آزمایشی بلافاصله پس از پیش آزمون به مدت ۱۲ هفته، دو جلسه در هفته، هر جلسه ۶۰ دقیقه، در برنامه مداخله حرکتی گروهی و مداخله ذهن‌آگاهی شرکت کردند. در حالی که گروه کنترل پس از پیش آزمون به فعالیت‌های روزانه خود ادامه دادند. به منظور‌ برای اندازه‌گیری تعادل از مقیاس پیشرفته تعادل فولرتون، برای ارزیابی وضعیت عاطفی از مقیاس افسردگی اضطراب استرس لاویبوند (1995)، و برای ارزیابی وضعیت شناختی، از آزمون مختصر وضعیت شناختی استفاده شده است. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی(نمودار، میانگین و انحراف معیار) و در قسمت آمار استنباطی از روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و پیش فرض های آن و آزمون تعقیبی بنفرونی استفاده شد. سطح معنی داری در آزمون های آماری 5% در نظر گرفته شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد اثر اصلی زمان، اثر گروه و اثر متقابل زمان و گروه بر تعادل و وضعیت عاطفی و وضعیت شناختی معنی دار بود(۰01/0>p)، در مرحله پس آزمون و پیگیری میانگین نمرات متغیرهای وضعیت تعادل و تعادل و وضعیت عاطفی و وضعیت شناختی در گروه مداخله حرکتی گروهی(۰01/0>p)، و گروه مداخله ذهن آگاهی(۰01/0>p)، به طور معناداری بیشتر از گروه کنترل بود؛ با این حال بین گروه های آزمایش تفاوت معناداری مشاهده شد(۰01/0>p)، در چهار گروه آزمایش تفاوت معناداری در میانگین نمرات وضعیت تعادل تعادل و وضعیت عاطفی و وضعیت شناختی در مراحل پیش آزمون-پس آزمون(۰01/0>p)، و پیش آزمون-پیگیری(۰01/0>p)، وجود داشت؛ همچنین تفاوت معناداری در میانگین نمرات متغیرهای وضعیت تعادل تعادل و وضعیت عاطفی و وضعیت شناختی در مراحل پس آزمون-پیگیری مشاهده شد(۰01/0>p). نتیجه¬گیری: مداخله حرکتی گروهی مؤثرتر از مداخله ذهن آگاهی بود بنابراین درمانگران می توانند از مداخله مذکور برای بهبود وضعیت تعادل و وضعیت عاطفی و وضعیت شناختی سالمندان دارای و بدون اختلال شناختی خفیف استفاده کنند.